Wat is DISH?
Wat is DISH (Ziekte van Forestier)?
DISH is een afkorting voor diffuse idiopathische skeletale hyperostose, maar het wordt ook wel de ziekte van Forestier genoemd. Het is een aandoening waarbij op afwijkende wijze botvorming (ossificatie) plaatsvindt in de aanhechting van pezen en banden aan het skelet, met name in de wervelkolom.
Dit proces leidt in de wervelkolom tot een geleidelijke verstijving, doordat de wervels door benige overbruggingen met elkaar vergroeien. Deze veranderingen treden meestal op aan de voorzijde van de wervels en zijn op beeldvorming vaak zichtbaar als een ‘kaarsvetachtige’ botaanwas: een vloeiende botvorming over vier of meer verbonden wervels. Door deze botaanwas kunnen na verloop van tijd meerdere wervels aan elkaar vergroeien, wat leidt tot een verminderde beweeglijkheid van de wervelkolom.
Bij wie komt DISH het meest voor?
Het komt relatief vaak voor bij oudere volwassenen: naar schatting heeft 30–32% van deze groep de aandoening. De kans op DISH neemt toe met de leeftijd en komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
Oorzaken
Wat veroorzaakt DISH?
De exacte oorzaak is onbekend. Wel zijn er sterke aanwijzingen dat leefstijl- en stofwisselingsfactoren een rol spelen. De aandoening komt namelijk vaker voor bij mensen met:
- Diabetes mellitus (suikerziekte) type 2
- Overgewicht (obesitas)
- Hoge bloeddruk (hypertensie)
- Verhoogde cholesterolwaarden
Deze risicofactoren hebben vaak een relatie met leefstijl, voeding en verminderde activiteit. Veroudering in combinatie met inactiviteit en weinig spierbelasting lijken bij te dragen aan de ontwikkeling van de aandoening.
Symptomen en klachten
Wat voor klachten kunnen mensen met DISH ervaren?
Hoewel veel mensen geen klachten ervaren, kunnen er wel degelijk symptomen optreden, zoals:
- Chronische rugpijn of stijfheid, vooral in de midden- (thoracaal) en onderrug (lumbaal)
- Verminderde flexibiliteit van de rug
- Pijn bij de facetgewrichten, met name onder in de middenrug bij de overgang naar de onderrug
In meer ernstige, maar zeldzame gevallen:
- Slikproblemen of ademhalingsproblemen bij overmatige botaanwas ter hoogte van de slokdarm of luchtpijp
- Neurologische klachten zoals tintelingen of krachtsverlies door beknelling van zenuwen of het ruggenmerg
- Ernstige wervelkanaalstenose in de lage onderrug, met name wanneer bovenliggende segmenten door DISH al verstijfd zijn en er tegelijk sprake is van degeneratieve veranderingen
Risico's na ongeluk of val
Wat zijn de risico’s bij DISH na een ongeluk of val?
Door de verstijving functioneert de wervelkolom als een rigide geheel. Dit maakt haar kwetsbaar, zelfs bij een relatief licht ongeluk zoals een val of plotselinge beweging. Er kunnen dan botbreuken ontstaan, die voornamelijk in de nek en bovenrug voorkomen. In sommige gevallen betreft het een instabiele breuk met een verhoogd risico op neurologische schade. Bij deze patiëntengroep zijn waakzaamheid en aanvullende beeldvorming, zoals een CT-scan, dan ook van belang.
Diagnostiek en behandeling
Hoe wordt een DISH diagnose gesteld?
De diagnose wordt gesteld op basis van beeldvorming. Er bestaat geen genezende of ziekte-remmende behandeling. De therapie is daarom gericht op het verlichten van symptomen, het voorkomen van complicaties en het aanpakken van onderliggende risicofactoren zoals leefstijlverbetering.
NSAID’s (ontstekingsremmende pijnstillers) kunnen pijnklachten verlichten. Fysiotherapie helpt de beweeglijkheid te behouden en overmatige spierspanning te verminderen. Ook begeleiding door een diëtist kan waardevol zijn, met name bij overgewicht of diabetes.
Opvallend is dat naarmate de aandoening verder vordert en de beweeglijkheid verder afneemt, patiënten weliswaar meer stijfheid ervaren, maar tegelijkertijd ook minder pijn in de aangedane gewrichten.
Wat voor behandelingen zijn er mogelijk?
Bij de behandeling van DISH is een operatie bijna nooit mogelijk, of zinvol. U komt alleen in aanmerking voor een operatie bij ernstige complicaties zoals:
- ernstige slik- of ademhalingsproblemen
- zenuwuitval door beknelling, of
- instabiliteit van de wervelkolom door breuken.
Omdat DISH vaak voorkomt op latere leeftijd en er vaak bijkomende gezondheidsproblemen zijn, kijken we altijd eerst zorgvuldig of opereren medisch verantwoord is. Wij kiezen alleen voor een operatie als dat écht nodig is en bijdraagt aan een betere kwaliteit van leven. We beloven geen ingrepen die we niet kunnen onderbouwen — wél een veilige en eerlijke beoordeling.
Bronnen
Online afspraak aanvragen
